Oud tin herkennen: waar kunt u op letten?

Oud tin duikt meestal op in een kast, op zolder of in een doos die al jaren niet is opengemaakt. Borden, kannen, kandelaars, schalen en kleine siervoorwerpen zijn de meest voorkomende vormen. Wat ze gemeen hebben, is dat ze vrijwel nooit uit zuiver tin bestaan: het gaat bijna altijd om een legering waarin tin is gecombineerd met andere metalen. Dat maakt herkennen iets genuanceerder dan alleen vaststellen of iets tin is.

Kenmerken waaraan u tin herkent

• Een doffe, zachte grijze glans die minder helder is dan die van zilver
• Relatief zacht materiaal: het is gevoelig voor deukjes en krassen
• Een matte, soms licht grauwe oppervlaktelaag bij ouder materiaal
• Doffe klank bij aantikken, in plaats van een heldere toon
• Stempels of merktekens aan de onderzijde van het object

Deze kenmerken werken het best in combinatie. Eén enkel signaal, zoals kleur, is onvoldoende. Zilver, zink, aluminium en verschillende legeringen kunnen op afstand op tin lijken. Pas wanneer gewicht, zachtheid, objecttype en eventuele stempels dezelfde kant op wijzen, ontstaat een redelijk betrouwbaar beeld.

Wat stempels wel en niet zeggen

De onderzijde van tinnen voorwerpen bevat vaak een stempel: een merkteken van de maker, een plaatsnaam, een symbool of een aanduiding die naar de legering verwijst. Aanduidingen met een percentage komen ook voor. Zulke stempels zijn nuttig, want ze geven richting aan wat de maker beoogde en helpen bij het plaatsen van het object.

Tegelijk zijn ze geen bewijs. Een stempel beschrijft de bedoelde samenstelling van dat ene object, niet die van een hele partij, en zegt niets over latere reparaties of toevoegingen. Wij gebruiken stempels daarom als startpunt en beoordelen daarna het materiaal zelf.

Objectvormen die vaak voorkomen

Gebruikstin bestaat doorgaans uit serviesachtige voorwerpen: borden, schotels, kannen, bekers, schalen en kandelaars. Daarnaast is er siertin, zoals wandborden en decoratieve objecten, en industrieel tin in de vorm van soldeerresten, gietresten en halffabricaten uit productie. Voor de beoordeling maakt dat verschil, omdat de gebruikelijke legeringen per categorie kunnen afwijken.

Let ook op samengestelde objecten. Kandelaars met een verzwaarde voet, kannen met een houten handvat of objecten met een ijzeren binnenwerk bevatten materiaal dat niet meetelt. Dat is geen bezwaar, maar het is wel goed om te vermelden of te fotograferen.

Als de samenstelling onbekend is

Bij veel partijen is de samenstelling niet vast te stellen zonder het materiaal in handen te hebben. Dat is normaal en geen belemmering om aan te bieden. Wij doen op afstand geen uitspraken over gehaltes en raden chemische tests af: ze zijn onnodig risicovol en de uitkomst is voor de meeste verkopers lastig te interpreteren.

Wat wel werkt, is een paar duidelijke foto's: een overzicht van de partij, een detailfoto van de onderzijde met stempels en een foto van een representatief los stuk. Samen met een geschat totaalgewicht is dat genoeg voor een eerste beoordeling. Bij ontvangst volgt de definitieve weging en beoordeling, en bespreken wij afwijkingen ten opzichte van de eerste indicatie voordat er wordt afgerekend.